Home Chăm sóc bé Chăm sóc sức khỏe sau sinh đúng cách trong những tuần đầu tiên

Chăm sóc sức khỏe sau sinh đúng cách trong những tuần đầu tiên

by Dược sỹ
32 views

Những hướng dẫn sau đây sẽ giúp cả bạn và em bé có được sức khỏe tốt và hạnh phúc sau sinh.

Chúc mừng bạn đã sinh em bé! Giờ đây bạn đã trở thành một bà mẹ vĩ đại với những trải nghiệm vô cùng mới lạ. Làm mẹ rất vui nhưng thật nhiều khó khăn và bỡ ngỡ.

Dấu hiệu nguy hiểm gặp phải sau sinh

Dưới đây là một số triệu chứng báo hiệu của nhiễm trùng bạn cần phải được chăm sóc và điều trị ngay lập tức

  • Cảm giác giống như cúm, bạn có thể sốt >38 độ C hoặc có cảm giác ớn lạnh
  • Tiết dịch có mùi hôi hoặc đau bụng bất thường
  • Ngực của bạn bị đỏ hoặc căng
  • Cực kỳ đau ở vùng vết khâu hoặc âm đạo của bạn
  • Đau xương mu kèm theo tiểu nhiều lần và nóng rát khi đi tiểu

Nếu gặp phải những triệu chứng bất thường trên, tốt nhất bạn nên tới gặp bác sĩ để tránh những biến chứng nguy hiểm.

Chăm sóc sức khỏe mẹ sau sinh

Chảy máu âm đạo – Chảy máu âm đạo

Việc chảy máu âm đạo sau khi sinh sẽ giống như có kinh, nhưng có lúc bạn sẽ bị chảy máu nhiều hơn, đặc biệt trong một đến hai tuần đầu. Bạn cần sử dụng băng vệ sinh ban đêm trong thời gian này và không bơi, tắm hoặc quan hệ tình dục. Đôi khi, hoạt động bình thường hoặc khi bạn cho con bú hay hút sữa cũng có thể làm cho máu chảy nhiều hơn.

Bạn có thể thấy xuất hiện cục máu đông nhỏ. Cục máu đông không bao giờ được lớn hơn quả trứng. Màu sắc của máu sẽ chuyển từ đỏ sang nâu và sau đó từ vàng sang trong. Bạn có thể tiếp tục chảy máu trong đủ sáu tuần, nhưng nó sẽ giảm dần theo thời gian.

Bí tiểu

Bạn có thể gặp khó khăn khi đi tiểu, nếu được bạn nên tự xử lý theo cách sau:

  • Uống nhiều nước
  • Tập thể dục
  • Không nên nhịn tiểu, đi tiểu theo tư thế ngồi tự nhiên
  • Tránh nhiễm trùng vùng âm hộ

Nếu không thể tự điều chỉnh để đi tiểu bình thường thì bạn phải nhờ đến sự can thiệp của bác sĩ để đặt sonde tiểu trong vòng 24 giờ.

Chuyển động ruột

Bạn có thể mất hai đến bốn ngày để ruột có thể hoạt động bình thường trở lại. Bạn nên ăn các loại thực phẩm giúp phân mềm như: trái cây tươi, rau, cám và nhiều nước.

Những cơn đau

Thông thường bác sĩ sẽ kê thuốc giảm đau tại nhà trong tuần đầu tiên. Loại này thường có một chút codeine có thể gây táo bón. Bạn cần giảm thuốc dần để tránh phụ thuộc vào thuốc giảm đau.

Nghỉ ngơi

Bạn cần phải tập trung vào bản thân và em bé trong thời gian này. Bạn cần phải xác định cuộc sống của bạn giờ đây sẽ không thể như trước vì bạn đã có em bé, các thói quen sẽ phải thay đổi. Hãy tranh thủ nghỉ ngơi khi bé ngủ. Nếu cần, hãy tìm kiếm sự giúp đỡ từ người thân trong giờ đình.

Đừng kỳ vọng quá nhiều vào bản thân. Bạn sẽ không thể “quay trở lại” với thói quen thông thường của mình. Nghỉ ngơi nhiều trong vài tuần đầu tiên. Ngủ trưa khi con bạn đang ngủ. Tìm sự giúp đỡ cho các công việc chung của gia đình nếu có thể.

Bạn cần nhắc mọi người nên rửa tay trước khi thăm em bé. Nói chung việc thăm nom không cần quá nhiều vì điều này sẽ khiến cả bạn và bé mệt mỏi. Hãy nhớ rằng, mệt mỏi không chỉ làm bạn giảm nguồn sữa mà còn khiến bạn không thể hoàn thành tốt những công việc mới của bạn.

Hoạt động
  • Hạn chế hoạt động quá sức trong tuần đầu tiên khi bạn về nhà.
  • Hạn chế leo cầu thang hết mức có thể và tránh nâng vật nặng.
  • Tăng dần hoạt động bình thường trong khoảng thời gian sáu tuần.
  • Lên kế hoạch tránh tập thể dục cho đến khi bạn kiểm tra sức khỏe sau sinh (khoảng sáu tuần).
  • Hãy lập kế hoạch để tránh tự lái xe trong một đến hai tuần sau khi bạn sinh bé. Nếu bạn đã sinh mổ, hãy hỏi ý kiến bác sĩ khi được phép lái xe.
Dinh dưỡng

Một chế độ ăn uống đầy đủ, hợp lý là cách tốt nhất để giúp cơ thể bạn phục hồi nhanh chóng. Bạn cần lên cho mình một chế độ ăn uống cân bằng với nhiều trái cây và rau quả. Cố gắng ăn ít nhất hai khẩu phần protein hàng ngày để hỗ trợ phục hồi cùng với uống 2l – 3l nước mỗi ngày.  Nước cần thiết để bạn khỏe mạnh và duy trì nguồn cung cấp sữa mẹ đầy đủ.

Bạn hãy tiếp tục bổ sung vitamin tổng hợp giống như khi bạn mang bầu. Nếu bạn đang cho con bú, nhu cầu calo của bạn tăng từ 300 calo mỗi ngày trong thai kỳ, lên thêm 600 calo mỗi ngày. Nếu không cung cấp đủ calo sẽ khiến bạn mệt mỏi và giảm lượng sữa cho bé bú.

Tắm

Bạn không phải kiêng tắm như quan niệm cũ ngày xưa. Tuy nhiên, hãy tắm sau khi được bác sĩ cho phép. Điều này sẽ đảm bảo cho sức khỏe của bạn, tránh biến chứng sau sinh. Bạn hoàn toàn có thể sử dụng sữa tắm khô để vệ sinh cơ thể sau sinh (trước khi bạn có thể tắm với nước như bình thường).

Xem thêm: Sữa tắm khô và bài thuốc tắm chữa bệnh của người Dao Áo Dài

Bạn có thể dùng vòi hoa sen để làm dịu vú căng sữa hoặc vú bị đau. Không nên thụt rửa tầng sinh môn vì sẽ gây chấn thương và nhiễm trùng.

Nếu bạn sinh mổ, điều quan trọng là phải giữ sạch vết mổ, không nên để vết mổ ướt khi chưa lành. Tốt nhất bạn nên sử dụng sữa tắm khô để đảm bảo vết mổ luôn khô ráo, ít nhất trong vòng 10 ngày.

Chăm sóc vú

Bạn phải đảm bảo rằng trẻ ngậm bắt vú tốt, trẻ ngậm càng nhiều quầng vú càng tốt. Bạn hãy dùng ngón tay nới lỏng lực hút ra khỏi vú khi ngừng cho con bú để tránh lực hút quá mức lên vú.

Bạn đừng dùng xà phòng thoa lên vùng vú khi tắm. Sẽ mất một vài tuần để bạn và em bé thích nghi với nhau. Ngực của bạn có thể cảm thấy rất căng vào những lúc này. Hiện tượng này được gọi là căng sữa và có thể thuyên giảm bằng cách chườm ấm hoặc tắm nước ấm, sau đó cho bé bú hoặc hút sữa.

Vết khâu tầng sinh môn và bệnh trĩ

Nên tắm bồn nước ấm đôi khi được gọi là “bồn tắm ngồi” vài lần một ngày. Bạn có thể sử dụng túi chườm ấm bằng cách sử dụng một chiếc khăn giặt nước ấm cuộn lại để thay thế. Đôi khi, chườm lạnh cũng giúp làm dịu và giảm sưng. Bạn có thể lấy cùng một chiếc khăn đã được cuộn lại và cho vào tủ lạnh hoặc tủ đông, cho vào túi Ziplock và dùng để chườm lên những vùng đau.

Bạn cần tránh táo bón và căng thẳng. Đừng lo lắng nếu bạn thấy vết khâu lỏng lẻo hơn. Các vết khâu thường được hấp thụ hoặc sẽ lỏng ra khi bạn lành. Các mũi khâu của bạn có thể tự tháo rời và không cần phải tới phòng khám. Tuy nhiên hãy quay lại bệnh viện để bác sĩ kiểm tra lại vết khâu đó, đảm bảo tầng sinh môn của bạn không bị nhiễm trùng.

Giao hợp

Tốt nhất bạn nên đợi đến lần khám sau với bác sĩ khoảng 6 tuần sau sinh để tiếp tục giao hợp. Hầu hết phụ nữ có thể tiếp tục giao hợp khi vùng âm đạo cảm thấy thoải mái và vết khâu của bạn đã lành. Ban đầu có thể cần sự nhẹ nhàng và bôi trơn thêm để tạo cảm giác thoải mái.

Bạn đừng quên sử dụng biện pháp ngừa thai để tránh mang thai bất cứ lúc nào sau khi sinh. Cho con bú không ngăn cản bạn rụng trứng. Thuốc tránh thai phải được sử dụng trong hai tuần trước khi bạn giao hơp để bảo vệ bạn khỏi mang thai. Tuy nhiên, bạn đang cho con bú nên việc sử dụng bao cao su sẽ hợp lý và an toàn hơn. Bác sĩ khuyến khích bạn nên giữ khoảng cách 1 năm giữa những lần mang thai để cơ thể phục hồi và bổ sung lượng vitamin cần thiết.

Nhạy cảm sau sinh

Do sự thay đổi nội tiết tố trong 10 ngày đầu tiên sau khi sinh, bạn có thể dễ xúc động hơn lúc chưa sinh bé. Bé thường xuyên quấy khóc nên việc bạn mệt mỏi cáu kỉnh là điều bình thường. Tuy nhiên, nếu những triệu chứng này xấu đi hoặc kéo dài, bạn có thể đang bị trầm cảm sau sinh. Người ta ước tính rằng 10% phụ nữ bị trầm cảm sau sinh bất cứ lúc nào trong vòng sáu tháng sau khi sinh.

Hãy đến gặp bác sĩ âm lý nếu bạn thấy mình có những triệu chứng dưới đây:

  • Rối loạn giấc ngủ
  • Ăn mất ngon
  • Sợ hãi và lo lắng
  • Vô vọng
  • Cảm giác chán ghét và luôn tự trách bản thân
  • Không muốn gắn bó với con bạn
  • Khó tập trung hoặc đưa ra quyết định
  • Suy nghĩ làm hại bản thân hoặc người khác

Chồng bạn và những người thân khác trong gia đình đóng vai trò quan trọng trong việc phòng ngừa và phát hiện sớm chứng trầm cảm sau sinh. Sự hỗ trợ quan tâm và sự hiện diện của họ trong thời gian này là rất quan trọng đối với sức khỏe của mẹ và bé.

Chăm sóc bé sơ sinh

Chăm sóc rốn

Cuống rốn khô trong không khí sẽ rụng sớm hơn. Bạn nên gấp tã xuống để khu vực rốn của bé tiếp xúc với không khí và tránh nhiễm bẩn từ tã ướt. Bạn có thể dùng bông thấm cồn để lau sau khi tắm cho bé một lần mỗi ngày. Hãy cẩn thận tránh để cồn tiếp xúc với da của bé. Chỗ dây có thể chảy máu nhẹ khi nó rơi ra.

Cho bé ăn

Cho bé ăn theo nhu cầu là một cách tuyệt vời để giúp bé học cách điều chỉnh lượng thức ăn. Khi cho con bú, hãy nhớ rằng trẻ bú càng thường xuyên thì nguồn sữa của bạn càng được kích thích. Các lần cho ăn phải cách nhau từ hai đến ba giờ và không quá bốn giờ. Tốt nhất, các lần cho bé bú nên kéo dài 20-30 phút.

Cho bé ợ hơi

Tư thế tốt nhất để bé ợ hơi là bế con bạn ở tư thế thẳng khi ngồi trên đùi hoặc trên ngực bạn. Chà xát hoặc gõ nhẹ vào lưng có thể gây ợ hơi. Một số em bé cảm thấy thoải mái hơn sau khi ợ hơi, một số khác thì việc ợ hơi không có ảnh hưởng gì.

Thay tã cho bé

Tã của bé ướt là một dấu hiệu tốt cho thấy cơ thể đủ nước và bé đã bú đủ sữa mẹ hoặc sữa công thức. Một khi trẻ ăn uống đầy đủ, sáu đến tám tã ướt mỗi ngày là bình thường.

Phân đầu tiên có dạng dính như hắc ín và được gọi là phân su. Sau đó, phân sẽ chuyển sang màu xanh lá cây và cuối cùng là màu vàng. Bé ị nhiều hơn và phân lỏng hơn khi trẻ bú sữa mẹ. Chúng sẽ có màu vàng và nhiều hạt. Trẻ bú sữa công thức phân nhiều màu vàng hơn. Ban đầu, em bé sẽ đi ị 3-5 lần mỗi ngày. Khi lớn hơn, thói quen đi ị của bé sẽ thay đổi.

Bé ngủ

Bạn nên đặt trẻ sơ sinh nằm ngửa trên mặt phẳng vững chắc khi ngủ. Vị trí này được khuyên dùng để phòng ngừa SIDS (Hội chứng đột tử ở trẻ sơ sinh). Trẻ sơ sinh thường ngủ cách nhau 2-3 giờ. Nhiều trẻ sơ sinh sẽ bắt đầu ngủ vào ban đêm khi được tám tuần tuổi.

 

You may also like

Bình luận