Tháp dinh dưỡng

Tháp dinh dưỡng thể hiện khá rõ nhóm thực phẩm và tỷ lệ các loại thức ăn. Nếu nắm vững tháp dinh dưỡng, bạn sẽ bớt bối rối khi phối hợp các thành phần thực phẩm trong khi chế biến món ăn cho trẻ.

Thức ăn bổ sung gồm 4 nhóm:

Nhóm 1 là các thức ăn chủ yếu

Nhóm này bao gồm các loại thức ăn cung cấp tinh bột: Gạo, mì, khoai, ngô. Bạn cho trẻ ăn các thức ăn nhóm 1 theo nhu cầu.

Nhóm 2 là nhóm giàu vitamin và chất khoáng

Bao gồm các loại rau, quả, đặc biệt các loại rau có màu xanh thẫm như: Rau ngót, rau muống, rau dền, rau cải, mồng tơi…

Các loại quả có màu đỏ hoặc vàng: Chuối, đu đủ, xoài…

Bạn cho trẻ ăn các thức ăn nhóm 2 theo khả năng.

Lưu ý: Một số loại rau không nên cho trẻ dưới 1 tuổi ăn nhiều là rau dền (do chứa nhiều nitrit, gây độc cho trẻ) hoặc bắp cải, súp lơ, của cải (là những rau có thể gây sôi bụng, đầy bụng ở trẻ nhỏ).

Nhóm 3 là nhóm cung cấp chất đạm

Nhóm này bao gồm thịt, cá, tôm, cua, trứng, sữa, đậu đỗ, lạc, vừng.. Bạn chỉ nên cho trẻ ăn đủ lượng, đặc biệt là các loại đạm động vật và nên thay thế bởi đạm thực vật (có nhiều trong các loại đậu).

Đạm thực vật tốt cho cơ thể bởi không làm tăng nguy cơ tăng cholesterol. Đạm có nguồn gốc từ cá tốt cho tim mạch và não.

Trong các loại thủy hải sản, tôm hùm được cảnh báo là có nhiều cholesterol, còn các loại khác tương đối bổ và lành, trừ trường hợp trẻ bị dị ứng với hải sản.

Các loại nghêu, sò, ốc, hến, chứa nhiều chất vôi, tốt cho xương nhưng không nên cho trẻ ăn trước 9 tháng tuổi.

Bạn không nên cho trẻ ăn nhiều thịt đỏ bởi nó chứa nhiều cholesterol. Thịt bò, bê, cừu, trâu là các loại thịt đỏ.

Thịt trắng như thịt gà, vịt, ngỗng… được coi là tốt hơn vì ít chứa các loại cholesterol có hại.

Nhóm 4 cung cấp chất béo, đường, muối

Dầu, mỡ, bơ, … nên có trong bữa ăn của trẻ. Đường muối nên hạn chế sử dụng.

Phối hợp thức ăn

Khi phối hợp thức ăn cho trẻ, bạn cần lưu ý một số nguyên tắc sau:

  • Phối hợp thức ăn có tính nóng, ấm và lạnh theo Đông Y
  • Không nên cho trẻ dưới 8 tháng ăn các loại hải sản vì ruột của bé chưa đủ men tiêu hóa các loại thức ăn này, đồng thời có một số trẻ dễ bị dị ứng với hải sản.
  • Giữ nguyên tắc thực phẩm thuần nhất: Thực phẩm càng thuần nhất, trẻ càng dễ tiêu hóa.
  • Ví dụ, bạn không nên phối hợp giữa cá, tôm cua, ốc với các loại thịt, đặc biệt là thịt có màu đỏ. Có nghĩa là chỉ nên cho trẻ ăn một loại đạm động vật trong một bữa ăn.
  • Không nên phối hợp quá nhiều loại rau trong cùng một nồi cháo hoặc bột hỗn hợp bởi các loại rau sẽ bị mất hương vị riêng và có thể gây khó tiêu.
  • Phối hợp quá nhiều thực phẩm trong cùng một bữa cũng dễ gây khó tiêu và làm trẻ chán ăn.
  • Chất xơ giúp tiêu hóa tốt, nhưng không nên cho trẻ dưới 6 tháng tuổi ăn quá nhiều chất xơ vì có thể gây ra tiêu chảy do ruột bị kích thích quá mức hoặc gây tác dụng ngược lại do chất xơ ứ đọng trong ruột dẫn đến tính trạng táo bón.
  • Thay đổi bữa ăn cho phong phú và cân bằng: Ví dụ, nếu trong thức ăn đã có thành phần sữa (bột sữa hoặc phomai), bạn nên cho bé ăn tráng miệng bằng hoa quả.
  • Phối hợp tốt giữa các loại đạm có nguồn gốc thực vật và động vật. Theo các chuyên gia dinh dưỡng, tỷ lệ phối hợp đạm thực vật – động vật tốt nhất là 50/50. Ví dụ, trong ngày, thức ăn bữa trưa có chất đạm nguồn gốc động vật, thức ăn bữa tối có đạm
  • Mỗi trẻ khác nhau có sở thích khác nhau. Do đó, bạn nên quan sát con mình ăn để tìm ra cách chế biến thức ăn phù hợp.

Nên cho trẻ ăn bột hay cháo nghiền

Nếu có điều kiện, cha mẹ nên nấu cháo rồi nghiền hoặc xay cho con ăn, bởi các ưu điểm sau:

  • Chất đạm được ninh nhừ, dễ tiêu hóa hơn.
  • Chất bột luôn đảm bảo được nấu chín, tránh được các bệnh tiêu chảy do ăn bột quấy chưa kỹ.
  • Có thể cho vào cháo nhiều rau hơn.
  • Nếu bạn không có điều kiện để nấu cháo xay cho bé, bạn có thể ninh nhừ thịt cá rồi nghiền nhỏ trước khi cho vào quấy bột.